The Educational Approach of Jurisprudence in Deterring Ideological Deviation: From Clarifying Beliefs to Strengthening Insight

Document Type : Original Article

Authors

1 Department of Jurisprudence and Principles of Jurisprudence, Faculty of Jurisprudence and Principles of Jurisprudence, Islamic Seminary, Qom, Iran.

2 Department of Jurisprudence and Principles, Qom Seminary, Qom, Iran.

3 Department of Propagation, Imam Khamenei Specialized Center, Qom, Iran.

Abstract

The educational approach of Islamic jurisprudence in deterring the phenomenon of ideological deviation is a preventive and fundamental strategy, the ultimate goal of which is to immunize thoughts against doubts. Instead of focusing solely on coercive measures, this approach relies on "strengthening insight" and "clarifying beliefs" as its two main pillars. In the axis of clarifying beliefs, the duty of scholars and religious institutions is to present authentic Islamic teachings in a clear and rational manner, so that the truth of the religion becomes transparent to all, especially the younger generation. Alongside this, the axis of strengthening insight means cultivating analytical power, critical thinking, and the ability to distinguish truth from falsehood in individuals. This is achieved by encouraging the acquisition of knowledge, reflection on divine verses, and awareness of the deceptive methods of deviant currents. This educational strategy is linked to institutions such as the family, the mosque, and the educational system, and in the long term, vaccinates society against intellectual storms. This perspective demonstrates the depth of jurisprudence's insight in addressing the roots of deviation before it takes shape.

Keywords


قرآن کریم.
ابن فارس، أحمد. (1404 ق). معجم مقاییس اللغه. انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
براتی، محمدعلی. (1395). تبیین عقاید و نقش آن در پیشگیری از انحرافات فکری. پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
براتی، محمدعلی. (1395). تبیین عقاید و نقش آن در پیشگیری از انحرافات فکری. فصلنامه علمی-پژوهشی تربیت اسلامی، ۱۱(۲۳)، ۷-۲۸.
حر عاملی، محمد بن حسن. (۱۳۴۷). وسائل الشیعه. انتشارات اسلامیه.
خوئی، سید ابوالقاسم. (۱۴۱۰ ق). مستند العروه. مؤسسه احیاء آثار الامام الخوئی.
دانش، تاج‌الزمانی. (۱۳۸۰). جرم شناسی. انتشارات دانشگاه تهران.
دهخدا، علی اکبر. (۱۳۷۷). لغت‌نامه دهخدا. انتشارات دانشگاه تهران.
رفیع‌پور، فرامرز. (۱۳۷۷). آنومی یا آشفتگی اجتماعی. انتشارات شرکت سهامی.
رفیع‌پور، فرامرز. (۱۳۷۷). آنومی یا آشفتگی اجتماعی. نامه پژوهش، (۸-۹)، ۵-۲۵.
رحیمی، سید محمد. (۱۳۹۴). روش‌های تربیتی مقابله با شبهات عقیدتی در قرآن کریم [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه قرآن و حدیث].
سلیمی، علی و داوری، محمد. (۱۳۸۰). جامعه شناسی کجروی. پژوهشکده حوزه و دانشگاه.
شیخاوندی، داور. (۱۳۷۳). جامعه شناسی انحرافات. نشر مرندیز.
طالبانی، محمدرضا. (۱۳۶۷). مقایسه نظارت اجتماعی و امر به معروف و نهی از منکر [پایان‌نامه تحقیقاتی، پژوهشکده حوزه و دانشگاه].
طباطبایی، سید محمدحسین. (۱۳۹۰ ق). المیزان فی تفسیر القرآن. انتشارات جامعه مدرسین.
طوسی، محمد بن حسن. (۱۳۹۰ ق). النهایه. دار الکتاب العربی.
علیزاده، فاطمه. (۱۳۹۶). بررسی راهکارهای تقویت بصیرت دینی در سیره امام علی(ع) [پایان‌نامه دکتری، دانشگاه معارف اسلامی].
فتح‌علی، محمود. (۱۳۸۵). مبانی تربیت دینی. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
کریمی، محمد. (۱۳۹۶). بررسی راهکارهای تقویت بصیرت دینی در قرآن کریم. مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
کیانیان، مهدی. (۱۳۷۵). مبانی جرم شناسی. انتشارات دانشگاه تهران.
مساواتی آذر، مجید. (۱۳۷۹). آسیب‌شناسی اجتماعی و جامعه‌شناسی انحرافات. مجله علوم اجتماعی، (۱۵)، ۱۲۳-۱۴۵.
مطهری، مرتضی. (۱۳۷۷). تعلیم و تربیت در اسلام. انتشارات صدرا.
نجفی، محمد حسن. (۱۴۱۷ ق). جواهر الکلام. دار إحیاء التراث العربی.
نوروزی، رضا. (۱۳۹۷). نقش تربیتی فقه در مقابله با آسیب‌های اجتماعی. فصلنامه فقه و تربیت، ۵(۲)، ۳۱-۵۸.
هاشمی، سید احمد. (۱۳۸۱). بررسی کارایی امر به معروف و نهی از منکر در ساختارهای مختلف [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مؤسسه امام خمینی].
Atkinson, R. L., Atkinson, R. C., Smith, E. E., Bem, D. J., & Nolen-Hoeksema, S. (1992). Introduction to psychology (10th ed.). Harcourt Brace Jovanovich.
Haralambos, M. (1990). Sociology: Themes and perspectives (3rd ed.). Collins Educational.