جایگاه مردم سالاری دینی در انتخابات با تاکید بر ادله عقلی و نقلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه فقه و اصول، دانشکده فقه و اصول، حوزه علمیه قم، ایران

چکیده

مردم سالاری دینی اصطلاح تازه ای در گفتمان سیاسی ایران است که می توان آن را به عنوان  شیوه‌ای از حکومت‌داری در کشورهای اسلامی دانست که شهروندان در چارچوب آموزه‌های شریعت، مشارکتی فعال در انتخابات دارند و اداره و کنترل جامعه، در حوزه‌ سیاسی توسط نمایندگان مردم، مطابق با ارزش‌های دینی و مذهبی صورت می­گیرد.  با تشریح جایگاه مهم و نقش حساس و سرنوشت ساز مردم و اتکای واقعی نظام اسلامی به مبانی اسلامی از یک سو و به اراده ی مردم بودن از دیگر سو ، به عنوان دو عنصر اساسی حکومت دینی در ایران قلمداد می شود. چنین حکومتی به دنبال غلبه با زور و سرکوب نیست بلکه حضور مردم را در بسیاری از عرصه های سیاسی _اجتماعی (به ویژه در زمینه تأسیس و استمرار حاکمیت و اقتدار سیاسی آن) ضروری برشمرده و برای آن اهمیت فوق العاده ای قائل است . یکی از خصوصیت های درخشان این نوع حکومت ، الهی بودن حاکمیت و واگذاری حاکمیت از طرف خدا به مردم می باشد. این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این سوال اصلی است که جایگاه مردم سالاری دینی در انتخابات چیست؟ همچنین به دنبال پاسخگویی به سوالات فرعی؛ 1.جایگاه مبانی فقهی در مشروعیت بخشی به مردم سالاری دینی چیست؟ 2. مفهوم مردم سالاری دینی در دیدگاه امامین انقلاب چیست؟ 3.ارتباط و جایگاه انتخابات در مردم سالاری دینی چیست؟ گردآوری مطالب این تحقیق به صورت کتابخانه­­ای و به روش توصیفی-تحلیلی می باشد.

کلیدواژه‌ها


*قرآن کریم
امینی، عبدالحسین ، الغدیر، قم: مرکز الغدیر للدراسات، 1421 ق.
جوان آراسته، حسین، «قانون اساسی و مبانی حاکمیـت دینـی در قانونگـذاری » حکومـت اسلامی، 1382 ،شماره 2.
شفیعی، محمود، «مردم‌سالاری دینی در قرآن»، در مجموعه مقالات همایش مردم‌سالاری دینی به کوشش محمدباقر خرمشاد، تهران، نشر معارف، ۱۳۸۵ش.
شیرازى محمد (ملا صدرا)، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، بیروت: دار الاحیاء التراث العربی،1981 م.
الطبری الامامی، محمد بن جریر، المسترشد فی امامه امیرالمومنین علی بن ابی طالب، تهران: موسسه الثقافة الإسلامیه ، 1415 ق
مبلغی، عبدالمجید، «سودمندگرایی سیاسی و مردم سالاری دینی»، در نشریه پژوهش سیاست نظری، شماره ۱۵، ۱۳۹۳ش.
مجلسی ، محمدباقر، بحار الانوار ، چاپ دوم ، بیروت : موسسه الفاء، 1403ق.
معاونت پژوهشی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)‏، جایگاه مردم در نظام اسلامی: تبیان آثار موضوعی، تهران، موسسه تنظیم نشر و آثار امام خمینی ره، تابستان 1379ش.
مفید، محمد بن محمد، الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، قم: موسسه آل البیت، 1413 ق.