بررسی تطبیقی ماهیت و احکام ارتداد در مذاهب خمسه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

ارتداد یکی از مباحث مهم فقه سیاسی است که از اهمیت والایی برخوردار می‌باشد در تمامی مذاهب اسلامی ارتداد جرم علیه دین و عقیده به حساب آمده و دارای مجازات سنگین می‌باشد؛ از آنجا که این جرم دارای مجازات سنگین است لذا طرح این سوالات  که جرم انگاری ارتداد با اصل آزادی دینی انسان در تعارض است یا خیر؟ و از کدام راه ها میتوان این جرم را ثابت نمود؟ و دارای چه آثار و پیامدهایی است ؟ و احکام آن در میان مذاهب خمسه چگونه است ؟  مهم مینماید در این تحقیق نویسنده با بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی و با ابزار کتابخانه ای به دنبال این است تا بعد از تبیین مفهوم ارتداد احکام و آثار آن را بیان نموده شرایط تحقق و راه های اثبات آن را بررسی نموده و رابطه ارتداد با اصل آزادی انسان را توضیح دهد. یافته ها و نتایج به دست آمده از تحقیق این است که جرم انگاری ارتداد با اصل آزادی دینی انسان در تعارض نیست؛ زیرا دین اسلام در انتخاب دین برای انسان بیشترین آزادی و اختیار را میدهد تا از روی بصیرت و آگاهی کامل دین خویش را انتخاب نماید و در انتخاب دین هیچ گونه اجباری وجود ندارد اما زمانیکه دین را پذیرفت کنار گذاشتن و تغییر آن ممکن نیست؛ چون تغییر دین سبب به وجود آمدن مشکلات زیاد برای اسلام و پیروانش میگردد؛ از این جهت ارتداد از منظر اسلام، جرم علیه نظام اسلامی تلقی میگردد .

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم
ابوالفتوح رازی؛ حسین بن علی. (۱۳۷۴)، روض الجنان و روح الجنان؛ مشهد :بنیاد پژوهش های اسلامی
الجبلی العاملی ؛زین الدین مشهور به شهید ثانی. (۱۴۱۰)؛ الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیة، المکتبة العلمیة الاسلامیه؛ج :۲.
الجریری؛ عبدالرحمن. (۱۴۱۹). الفقه علی المذاهب الاربعه؛ مترجم: الغروی؛ سید محمد و دیگران؛ بیروت: منشور دارالثقلین؛ج: ۵
اصغرپور؛حسن. امامیان؛ رباب.(۱۴۰۳)؛ مصداق و مفهوم ارتداد در قرآن در اندیشه های مفسران فریقین. نشریه پژوهش های فقهی ـ دور نزدهم ـ شماره ۲ ص- ۱۰۶
الموسوی الخمینی روح الله (۱۳۶۳)، تحریر الوسیله، قم: مؤسسة النشر الاسلامی، ج۲
امینی ؛علی رضا .آیتی؛ سید محمود رضا .(۱۳۷۵)، تحریر الروضة الدمشقیه تهران: مؤسسه فرهنگی طه.
بخاری؛محمد ابن اسماعیل.(۱۴۰۱)؛ صحیح البخاری. بیروت: دار المعرفه.
دهخدا، علی اکبر. (۱۳۷۲)، لغت نامه دهخدا ؛تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران
شهیدی؛ سید جعفر. (۱۳۷۳)؛ ترجمه نهج البلاغه؛ تهران: انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی ؛نامه ۳۱
شیبانی؛ احمد ابن حنبل.(۱۹۸۷)؛ المسند. بیروت: دار العلم للملایین.
طباطبایی، محمد حسین. (۱۳۹۳)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان، ج: ۲
فیض؛ علی رضا. (۱۳۷۳)؛ مقارنه و تطبیق در حقوق جزای عمومی اسلام، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
قربانی؛ زین العابدین. (۱۳۶۷)؛ اسلام و حقوق بشر؛ تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
محقق حلی؛ ابوالقاسم نجم الدین جعفر بن حسن .(۱۴۰۳) شرائع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام مع تعلیقات السید الصادق الشیرازی: تهران انتشارات استقلال، ج:۲
محقق داماد؛ مصطفی. (۱۳۷۵). «ارتداد» دایره المعارف بزرگ اسلامی . ج ۷. تهران: بنیاد معارف اسلامی. ص. ۴۴۳-۴۴۴
مصری؛ سید سابق. فقه السنه؛(۱۹۰۵) مترجم: ابراهیمی؛ محمود. (۱۴۳۷). سایت عقیده : اول دیجتال.صص(۱۴۴۵-۱۴۵۸).
یزدی؛ محمد. (۱۳۷۴)؛ فقه القرآن ؛ قم: موسسه مطبوعاتی اسماعیلیان؛ ج: ۲.