بررسی فقهی قاعده ی اعراض از ملک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشکده فقه و اصول، دانشگاه فقه و اصول دانشگاه بین‌المللی مجازی المصطفی، قم، ایران

چکیده

یکی از مسائلی که فقه مطرح می شود ملک و اسباب ایجاد ملک است در مقابل از بین بردن ارتباط ملکیت یک شی متوقف بر اسباب شرعی آن مانند بیع است در بحث اعراض سخن از قطع این ارتباط است که با صرف اعراض و بدون سبب شرعی این علقه قطع می شود یا خیر؟  این مسئله که در کتب فقهی با عنوان اعراض از ملک مطرح شده است به طور جداگانه و مستقل مورد بحث و بررسی قرار نگرفته است اما درکتب فقهی در ابواب مختلف و به طور استطرادی مطرح شده  است.

ـ اصفهانى، سید ابو الحسن؛ وسیلة النجاة‌؛ با حواشی امام ‌خمینى ‌مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى قدس سره‌؛1422 ه‍ ق‌؛ اول؛قم.
ـ ایروانى نجفى‌، على بن عبد الحسین؛ جمان السلک فی الإعراض عن الملک؛ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى‌؛1406 ه‍ ق؛اول؛تهران.‌
ـ بستانى، فواد افرام، فرهنگ ابجدی - تهران، دوم، 1375 ه.ش.
ـ بحر العلوم، محمد بن محمد تقى؛بلغة الفقیه؛ منشورات مکتبة الصادق؛1403 ه‍ ق؛چهارم‌؛تهران.
ـ جوهرى، اسماعیل بن حماد، الصحاح - بیروت،اول، 1376 ه.ق.
ـ حسینى عمیدى، سید عمید الدین بن محمد اعرج؛کنز الفوائد فی حل مشکلات القواعد‌؛ تصحیح و تحقیق محى الدین واعظى و حاج کمال کاتب و جلال اسدى‌؛دفتر انتشارات اسلامى؛ 1416 ه‍ ق؛ اول‌؛ قم.
ـ سعدى ابو جیب، القاموس الفقهی لغة و اصطلاحا، دار الفکر، دمشق - سوریه، دوم، 1408 ه‍ ق.
ـ شبیرى‌زنجانى، سید موسى؛کتاب نکاح‌،مؤسسه پژوهشى راى‌پرداز؛ 1419 ه‍ ق‌؛ اول؛ قم.‌
ـ طباطبایی حکیم، سید محسن؛ مستمسک العروة الوثقى‌؛ مؤسسة دار التفسیر؛ 1416 ه‍ ق؛ اول‌؛ قم.
ـ کاشف الغطاء نجفى ، محمد حسین بن على ، تحریر المجلة، المکتبة المرتضویة، نجف اشرف - عراق، اول، 1359 ه‍ ق
ـ کرکى عاملى، على بن حسین ، محقق ثانى،جامع المقاصد فی شرح القواعد‌ ؛مؤسسه آل البیت علیهم السلام؛ 1414 ه‍ ق‌؛ دوم؛ قم.‌
ـ مجلة فقه أهل البیت علیهم السلام؛ جمعى از مؤلفان زیر نظر سید محمود هاشمی شاهرودی؛مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم السلام‌؛ اول؛ قم.‌
ـ مصطفوى، سید محمد کاظم‌؛مائة قاعدة فقهیة؛ دفتر انتشارات اسلامى؛1421 ه‍ ق؛ چهارم؛ قم.‌
ـ محقق داماد‌یزدى، سید مصطفى؛ قواعد فقه‌؛ مرکز نشر علوم اسلامى؛ 1406 ه‍ ق؛ دوازدهم‌؛ تهران.‌
ـ مرتضى زبیدى، محمد بن محمد، تاج العروس - بیروت، اول، 1414 ه.ق.
ـ موسوى‌خمینى، سید روح اللّه؛تحریر الوسیلة‌؛ مؤسسه مطبوعات دار العلم؛ اول؛ قم.
ـ موسوى خویى، سید ابو القاسم ؛موسوعة الإمام الخوئی؛ مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی؛1418 ه‍ ق‌؛ اول‌؛ قم.‌
ـ نجفى، محمد حسن؛‌ صاحب الجواهر ؛جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام؛ تصحیح و تحقیق عباس قوچانى و على آخوندى‌، دار إحیاء التراث العربی‌؛ 1404 ه‍ ق‌؛هفتم؛بیروت- لبنان‌
ـ نراقى، مولى محمد بن احمد؛ مشارق الأحکام‌؛ تحقیق و تصحیح سید حسن وحدتى شبیرى‌؛کنگره نراقیین ؛ 1422 ه‍ ق؛ دوم‌؛ قم
ـ حمداللهی عاصف و حسن فدایی؛ مقاله بررسی اعراض در فقه امامیه و حقوق ایران؛ پرتال جامع علوم انسانی
ـ محمدزاده رهنی محمدرضا و شکوفه ستایشمهر؛ مقاله اعراض از ملک از دیدگاه فقه امامیه و حقوق موضوعه؛ فصلنامه پژوهشهای فقه و حقوق اسلامی؛ سال دهم؛ ش36؛ تابستان93.