بررسی اقسام مهریه در فقه تشیع واهل تسنن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشکده فقه و اصول، دانشگاه فقه و اصول دانشگاه بین‌المللی مجازی المصطفی، قم، ایران

چکیده

   مهریه درفقه اهل تسنن به پنج قسم مهرالمسمی، مهرالمثل، مهرمتعه، مهرمؤجل ومهرمعجل تقسیم می شود. اما درفقه اهل تشیع به سه قسم مهرالمسمی،مهرالمثل و متعه: مهرالمسمی مهری است که در عقد ازدواج تعیین میشود یا بعد از عقید )در صورت نبودن مهرالمسمی در عقد ( به وسیلة زوجین تعیین می گردد. مهرالمثل، مهری است که برای تعیین آن مراجعه می شود. در موارد زیر مهرالمثل واجب می شود.1در عقد صحیح، مهر تعیین نشده باشد. 2 در عقد، به امثال و همانندهای زن عدم مهر شرط شده باشد،3 مهر تعیین شده در عقد فاسد باشد، در صورتی که آمیزش به شبهه شده باشد. آنچه به عنوان مهر تعیین می شود باید شرایط زیر را داشته باشد:مالیت داشتن، پاک بودن مهر و صحت انتفاع از آن، مغصوب نبودن، مجهول نبودن. مهر ممکن است به سیبب عقید صیحیح واجب شود و ممکن است با آمیزش در نتیجة نکاح صحیح یا فاسد یا شبهه واجب شود. در پنج مورد مهر تأکید شده و احتمیال سقوط از بین می رود:آمیزش، خلوت صحیح )آمیزش حکمی(، فوت یکی از زوجین، رجوع در عده، ازالة بکارت. در موارد زیر در صورتی که جیدایی بین زوجین قبل از آمیزش )حقیقی یا حکمی( واقع شود کل مهر ساقط می گردد: سبب جدایی زوجه باشد، سبب جدایی ولی زوجیه باشید ، فسخ توسط زوج قبل از آمیزش، بخشش کل مهر به زوج، ابراء ذمة زوج نسبت به مهر. در دو حالت زیر مهر تنصیف می گردد: طلاق قبل از آمیزش، جدایی به سبب زوج قبل از آمیزش.
نظام حقوقی اسلام بنا بر فقه مذاهب پنجگانه آن )شیعه، شافیعه، حنابله، حنفیه، مالیکه) امتیاز های مالی ویژه را برای زوجه درنظر گرفته است که در مقایسه با نظام های حقوقی غربی تقریبآ منحصر به فرد می باشد از جمله امتیازهای مهریه است.

کلیدواژه‌ها

مراجع

  • قرآن کریم
  • ناصرمکارم شیرازی ، تفسیرنمونه(جلد 3) دارلکتب الاسلامیه، ص.265.
  • محقق داماد، سیدمصطفی، بررسی فقهی حقوق خانواده ) 1393 (، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی، چاپ هفدهم.
  • گرجی، ابوالقاسم و همکاران، ۱۳۸۴ . بررسی تطبیقی حقوق خانواد،ه تهران، دانشگاه تهران، ج ۱.
  • یوسف زاده، مرتضی، حقوق مدنی خانواده) 1335(، تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ دوم.
  • محقق داماد، سیدمصطفی، بررسی فقهی حقوق خانواده ) 1393 (، تهران، مرکز نشر علوم
  • اسلامی، چاپ هفدهم.
  • جعفری لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق ) 1994 (، تهران، گنج دانش، چاپ بیست و هفتم.
  • عدالتخواه عبدالقادر،حقوق فامیل جلد دوم، چاپ سوم، 1396،هـ ش، کابل- چهارهی دهن باغ. (انتشارات بین المللی سروی سعادت).
  • سابق سید ، فقه السنه. مترجم :دکتر ابراهیمی محمود ابراهیمی فق سنه سنندج شهریور ١٣٨٦ .
  • مولوی طاهری حفیظ الله و مولوی موحدی غلام احمد خلاصه مسایل فقه حنفی،ص 23.
  • بوزهره، محمد، ۱۹۸۵ . الأحوال الشخصی،ه قاهره، العاده, ج.
  • جلالی سید «مهدی نقد وبررسی مهریه درلاحیه حمایت از خانواد» نشریه مطالعات راهبری زنان، تهران، فصلنامه شورای فرهنگی اجتماعی زنان شماره 48، سال دوازدهم، تابستان 1389.
  • سیدمرتضی، ابوالقاسم، ۱۴۱۰ . الإنتصار بیروت، دار احیاء التراث العربی.
  • محقق حلی شرایع الاسلام، منشورات الاعلمی، تهران، 1389 هـ ش.
  • نجفی، شیخ محمد حسن جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام، دارا حیاء التراث العربی، ط.7، بیروط لبنان.
  • بحرانی، یوس««ف بن احمد، الحدائق الناضرة فی احکام العترة الطاهرة، قم، مؤسسه نشر اسلامی، بیتا،
  • الهدایة، قم، مؤسسه امام هادی (ع)، چاپ اوّل، ١٤١٨ ق.
  • ابن زهره، حمزه بن علی، غنیة النزوع إلی علمی الاصول و الفروع، قم، امام صادق (ع)، چاپ اوّل، ١٤١٧ ق.
  • مسالک الأفهام إلی تنقیح ش رائع الاسلام، قم، مؤسسه معارف اسلامی، چاپ اوّل،
  • الهدایة، قم، مؤسسه امام هادی (ع)، چاپ اوّل، ١٤١٨ ق.
  • ابن بابویه، علی، الفقه المنسوب للامام الرضا (ع)، مشهد، المؤتمر العالمی للامام الرضا (ع)، چاپ اول،
  • طباطبائی حکیم، محمّد سعید، حواریات فقهیه، محمّد سعید حکیم، بیجا، چاپ اوّل، ١٤١٦ ق.
  • طباطبائی کربلائی، علی بن محمّد علی، ریاضالمسائل فی بیان الاحکام الشرع بالدلائل، قم،
  • طبرسی، مجمع البیان ج 4، ص 578.  سل الهدی، ج 9، ص 291).
  • اربلی، علی بن عسی، کفش الغمة فی معرفة الا امیة، قم، دارالمعرفة، بی تا.
  • ابن هبان، صحیح، ج 9،ص 49: تبرانی، المعجم الکبیر،ج 22،ص409، ابوداود، سنن، ج1،ص490 طوسی، المالی،ج1،صر؛خوارزمی، مناقب،ص335؛ ابن حجر، الاصابة،ج4،ص365.
  • جرد.[ج] (ع ص، ا) جامه کهنه فرسوده( منتهی ارب).
  • بیقی، السنن الکبیری،ج8،ص21؛ ابن اثیر، اسدالغابة، ج4،ص377.
  • سبزواری، عبدالاعلی مذهب االالکام فی بیان الحلال الحرام، نجف، مطبعه الاداب، چاپ29،1396ق
  • النجفی، الشیخ محمد حسن ،جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام ، تحقیق : محمود القوجانی، الناشر: دار أحیاء التراث العربی، ثلاثه و أربعون مجلداً ، بیــروت.
  • الکلینی الرازی، ثقه الاسلام أبی جعفر محمد بن یعقوب بن اسحاق ، الکافی ، صححه و علق علیه
  • علی اکبر الغفاری، و نهض بمشروعه: الشیخ محمد الآخوندی، الناشر: دار الکتب الاسلامیه، طهران، ثمانیه مجلدات.
  • الشهید الثانی، زین الد ین بن علی العاملی ، مسالک الافهام إلی تنقیح شرائع الاسلام ، تحقیق و نشر: مؤسسه المعارف الاسلامیه، خمسه عشر مجداً ، قم ، الطبعه الاولی 1416 ق.
  • بی نا، سنن بیهقى، ج7، بی جا، بی تا

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار