تبیین مفهومی و ماهوی معدن از منظر فقهی- حقوقی و دیدگاه معدنشناسان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشکده فقه و اصول، دانشگاه فقه و اصول دانشگاه بین‌المللی مجازی المصطفی، قم، ایران

چکیده

هنگامی که سخن از معدن و کانی به میان میآید، ناخود آ گاه تصو یر سنگهای قیمتی و نیمهقیمتی در ذهن انسان نقش میبندد. فقها تعریف معدن را با توجه به اینکه از حقایق عرفیه است، از اهل لغت گرفتهاند و همان تعریف را تلقی به قبول کردهاند که معدن عبارت است از مواد طبیعی موجود در زمین که به دلیل منفعت و مالیتی که دارد، از زمین استخراج میشود. قانون به صورت قاعده، یا ترجمان رسمی و تدو ین یافته قواعد شریعت است و یا قوانین موضوعهای است که با احکام شرع و موازین اسلامی مغایرتی ندارد. بر این اساس، معدن به مثابه محدودهای اطلاق شده که شامل ذخیره معدنی است. با این حال و با اشاره به این دو تعریف و ماهیت معادن در طبیعت، افکار عمومی نسبت به معادن دچار سردرگمی خواهد شد که به منظور روشن شدن موضوع لازم است انواع و اقسام معادن و مراحل عمر آن مورد بررسی قرار گیرد تا به وضوح، معدن تعریف شده و افکار مثبتی راجع به آن در ذهن عموم طنین انداز شود که برای تبدیل شدن کانسار که استعداد بالقوه موجود در طبیعت به معدن به مثابه استعداد بالفعل است، باید فرایندی طولانی انجام گیرد. این پژوهش با روش تحقیق کیفی به بررسی این مسئله پرداخته است.

کلیدواژه‌ها


  1. .1  امامی، میر سید حسن .(1401) حقوق مدنی. چاپ.40 تهران: انتشارات اسلامیه.

    .2 جعفری، شعبانعلی .(1398) ماهیت و ملکیت معدن در فقه امامیه. مطالعات فقه امامیه. دوره .98 شماره 2 )شماره پیاپی :(13 .93-118

    .3 حلی، حسن بن یوسف. والسید محمد جواد الحسینی العاملی .(1414) مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلمة. قم: مرکز النشر الإسلامی.

    .4 دانشپژوه، مصطفی .(1389) مقدمه علم حقوق با رویکرد به حقوق ایران و اسلم. چاپ.2 تهران: انتشارات سمت.

     

     

     

    -/of-a-mineمراحل-عمر-یک-

     

    معدن:

     

    عمر یک

     

    مراحل

     

    ،(1399)

     

    .5 رستگار، علیرضا

     

    www.mining-eng.irمعدن

    سعدی، حسینعلی. و رضا آقا موسی طهرانی .(1397) ضوابط بهرهبرداری از منابع طبیعی نفت و گاز مبتنی بر فقه اسلمی و مقارن. مطالعات اقتصاد اسلامی. شماره :21 .27-48

    صالحی، مازندرانی. و جواد سالمی .(1398) وضعیت فقهی حقوقی معادن واقع در اراضی شخصی.

    مطالعات فقه و حقوق اسلامی. شماره :21 .195-220

    صانعی، مهدی. و علی رحمانیفرد سبزواری، علی .(1399) بررسی مالکیت دولت اسلمی بر معادن. فقه دولت اسلامی. شماره :1 .129-147

    قانون معادن کشور. مصوب .1377/2/27

    کوخاییزاده، کریم. نیازی، قدرت الله. و احمد رضوانی مفرد.(1397) مالکیت معدن در فقه امامیه با رویکردی به دیدگاه فقهای مذاهب چهارگانه اهل سنت. فقه مقارن. شماره :12 .111-133

    لیت، لوئیس دان. کافمن، مادوین. و شلدن جادسن .(1380) زمینشناسی فیزیکی. ترجمه فرید 9مر.

    چاپ.5 شیراز: مرکز انتشارات دانشگاه شیراز.

     

    .6

     

    .7

     

    .8

     

    .9

    .10

     

    .11

     

    .12  محقق کرکی، علی بن حسین .(1410) جامع المقاصد فی شرح القواعد. قم: مؤسسة آل البیت  .

    .13  مدرسه فقهی امام باقر   .(1396) مالکیت معادن. 29 اردیبهشت: http://www.fa.mfeb.ir

     

    مدنی، حسن .(1390) مبانی اکتشاف مواد معدنی. تهران: نشر جهاد دانشگاهی.

    مرادی، عبدالرحیم. و مسعود رضا رنجبر .(1395) مالکیت منابع نفت و گاز درجا و بهرهبرداری از آن در فقه اسلم. پژوهشهای فقه و حقوق اسلامی. شماره :46 .69-88

    معتمد، احمد .(1386) زمینشناسی عمومی. چاپ.7 تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران. یعقوبپور، عبدالمجید .(1383) اصول زمینشناسی ذخایر معدنی. تهران: انتشارات دانشگاه

    تربیت معلم.

    1. https://www.slideshare.net/umer_1/stages-in-life-of-mine