زمینه های نهادی، معرفتی و تربیتی شوق به نماز با تأکید بر گستره فضای مجازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشکده فقه و اصول، دانشگاه فقه و اصول دانشگاه بین‌المللی مجازی المصطفی، قم، ایران

چکیده

نماز و اقامه آن که از ارکان دینی و ذیل فروعات عشره به شمار میرود، جلوهگاهی از نیایش و زیباییشناسی است که به منزله ایجاد ارتباط خصوصی با خداوند بوده و وجوه عمومی آن میتواند جامعه را به سرمنزل خیر هدایت کند که این مسیر، بهرهمند از زمینههای فراوان نهادی، معرفتشناختی و اخلاقی- تربیتی است. از طرفی، با بسط فضای مجازی و شبکههای اجتماعی در عصر معاصر، میتوان از ظرفیتهای آن در شوقآوری به مقوله نماز استفاده نمود و به همین سبب ضریب اهمیت نماز و آثار آن در هدایتدهی جوانان در بیانیه گام دوم انقلاب نیز اشاره شده است. از منظر قرآن کریم، اقامه نماز به جلوگیری از منکرات و فحشا منجر خواهد شد؛ لذا فلسفه نماز و درک ربط و نسبت آن در عالم ماده و معنا، ریشه در میل فطری انسانها دارد که با توجه به قدمت تاریخی آن در سایر ادیان توحیدی نیز قابل ردیابی است. پژوهش حاضر با این درک از معنا، تلاش نمود با روش توصیفی و با بهرهگیری از مطالعات پایه و مرور تحلیلی اسناد، رو یکردی نهادی، معرفتی و تربیتی به نماز ناظر به مطالعات آینده داشته باشد؛ رو یکردی که به جهت نقش هو یتساز جوانان و با استفاده از ظرفیتهای فضای مجازی و تأ کید آن در بیانیه گام دوم انقلاب، مطمح نظر بوده است. نتایج پژوهش که زدودن غفلت و حیرانی را ذیل شناخت مبدأ و معاد به مثابه سرفصلی اساسی



 


 
 




 مدنظر قرار داده، به ارائه 60 راهکار معرفتی و اخلاقی و تربیتی با توجه به نقشآفرینی 12 نهاد زمینهساز منتهی شد.

کلیدواژه‌ها


.1 قرآن کریم. .2  نهج البلغة.
.3  امام خمینی، سید روح الله .(1378) سرِّ الصلوة )معراج السالکین وصلة العارفین.( تهران:
انتشارات مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی  .
.4 امام خمینی، سید روح الله .(1371) صحیفه امام. نرمافزار. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی  . .5 امام خامنهای، سید علی. .(1374) از ژرفای نماز. تهران: انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
 
 
 
تارنمای مقام   معظم   رهبری:
 
علی.
 
.6  امام  خامنهای،  سید
 
آهنگر انزابی، احد. شیخی پورپاک، سینا. شکوری، فرید. آقایی، علی. و اکبر کیهان. .(1398) بررسی روشهای اثربخش خانوادهمحور و مدرسهمحور در جذب و ترغیب کودکان و نوجوانان به اقامه نماز. اولین همایش ملی مدرسه فردا. اردبیل. دانشگاه محقق اردبیلی. احمدپور پورترکمانی، علی. .(1390) نماز خوبان: داستانها و حکایاتی از دانشمندان و فرزانگان. چاپ.3 قم: انتشارات مشهور.
ابن حنبل، احمد بن محمد. .(1416) مسند المْام احمد بن حنبل. بیروت: مؤسسة الرسالة. ابن شعبه حرانی، ابومحمد حسن. .(1404) تحف العقول عن آل الرسول. بتصحیح والتعلیق علی اکبر غفاری. الطبعة.3 قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
 
.7
 
 
.8
 
.9
.10
 
کودکان و
 
ترغیب
 
تشویق و
 
)روشهای
 
نماز
 
سوی
 
غلامعلی. .(1397) به
 
ابوالفتحی،
 
.11
 
نوجوانان به نماز.( قم: دار النشر اسلامی.
بهار )ملک الشعرا(، محمد تقی. برنامه گنجور.
جابری، محمد علی. .(1398) مهارتهای دعوت فرزندان به نماز. چاپ.5 قم: دفتر نشر معارف. جعفری، محمدتقی. و عبدالله جوادی آملی. .(1377) نماز و نمازگزاران. چاپ.4 تهران: مؤسسه فرهنگی انتشاراتی ستاد اقامه نماز.
جوادی آملی، عبدالله .(1388) سخنرانی در دیدار شهرداران نواحی تهران. حاجیان، مظفر. .(1375) نماز حدیث عشق. اصفهان: انتشارات مانی. خزائلی، محمد. .(1385) احکام قرآن. تهران: انتشارات دنیای دانش.
دیلمی، حسن بن أبی الحسن. .(1412) إرشاد القلوب إلی الصواب المنجی من عمل به من ألیم العقاب. قم: منشورات الشریف الرضی.
ذوالفقاری، حسن. .(1385) داستانهای امثال. چاپ.2 تهران: انتشارات مازیار.
 
.12
.13
.14
 
.15
.16
.17
.18
 
.19
 
.20 راشدی، حسن. .(1385) نمازشناسی. تهران: مؤسسه فرهنگی انتشاراتی ستاد اقامه نماز.
.21 رجبی، امیر. .(1386) چرا نماز بخوانیم؟ تهران: مؤسسه فرهنگی انتشاراتی ستاد اقامه نماز.
.22 سعدی شیرازی، ابومحمد مشرف الدین. برنامه گنجور.
.23 عقیقی، مهدیه. .(1391) شیوههای تشویق جوانان به نماز. همایش منطقه ای نماز؛ از محراب تا معراج. دانشگاه آزاد اسلامی. واحد بندر گز.
 
 
.24 فکری، شهناز. .(1391) شیوههای تشویق نوجوانان و جوانان به نماز. قم: انتشارات خادم الرضا. .25 قرائتی، محسن. .(1396) شیوههای دعوت به نماز. چاپ.23 تهران: مؤسسه فرهنگی انتشاراتی
ستاد اقامه نماز.
.26 قرائتی، محسن. .(1372) یکصد و چهارده نکته درباره نماز. تهران: مؤسسه فرهنگی انتشاراتی ستاد اقامه نماز.
.27 قمی، شیخ عباس. .(1377) منتهی الآمال. چاپ.9 تهران: نشر مطبوعاتی حسینی. .28 کلینی، محمد بن یعقوب .(1407) الکافی. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
.29 متقی هندی، حسام الدین. .(1409) کنز العمال فی سنن القوال والفعال. بیروت: مؤسسة الرسالة. .30 مطهری، مرتضی. .(1373) تعلیم و تربیت در اسلم. تهران: انتشارات صدرا.
 
نجفی، گودرز. .(1377) راز نیایش. تهران: انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی.
 
.31
 
.32 نصر، احمدرضا. معینپور، حمیده. عریضی سامانی، سید حمیدرضا. و زهره باقری. .(1387) بررسی فراتحلیلی عوامل مؤثر بر جذب و شرکت دانش آموزان در نماز جماعت مدارس. نوآوریهای آموزشی. سال.7 شماره:26 .63-86
.33 نوری طبرسی، حسین بن محمد. .(1368) مستدرک الوسائل ومستنبط المسائل. قم: مؤسسة آل البیت لإحیاء التراث.