بازنمایی مواجهه اسلام با ازدواج های جاهلیت قدیم و جاهلیت مدرن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشکده فقه و اصول، دانشگاه فقه و اصول دانشگاه بین‌المللی مجازی المصطفی، قم، ایران

چکیده

در جاهلیت پیش از اسلام، که در زیر لکه­هاى تیره و تار عادات و سنت­ها و اوهام و خرافات، تعدى و تجاوز به مواهب حقوقى و ارزش­هاى انسانى فراگیر شده بود، جایگاه زن در حد دارایی مرد تنزل یافته بود و ­نقش نیرومند او در پدیدایى جامعه سالم انسانى و تربیت فرزند و تحکیم مبانى خانواده نادیده گرفته شده بود و زن عملا به عنوان ابزاری در جهت خاموشی آتش شهوت مردان هوسباز تبدیل شده بود. همچنان که در جاهلیت مدرن نیز ضمن تلاش بر کاهش جمعیت مومنین از طریق تشویق به زندگی مجردی، عقیم‌سازی، تشویق به تاخیر در فرزندآوری توسط افراد و رسانه­های تاثیرگذار، در رها کردن نیروی شهوت به جایی رسانده­اند، که برخی حتی از ازدواج های نامشروعی مانند ازدواج سفید، ازدواج بنفش و انواع ازدواج اشتراکی، روسپیگری نیمه وقت و صنعت توریسم جنسی، پارا فراتر گذاشته و دیگر از هم نوع خود هم زده شده­اند و به ازدواج با حیوانات، شخصیت های کارتونی، ربات های ساخته دست خود، ازدواج با اشیائی مثل فرش و حتی ازدواج با خود پناه می­برند!. مقابله اسلام با فرهنگ جاهلیت قدیم و مدرن درباره ازدواجهایى که با اشکال گوناگون به رسمیت شناخته شده، سبب ابطال، اصلاح و تعدیل بسیاری از قوانین ظالمانه و تکریم جایگاه خانواده و منجر به رعایت حقوق زنان گردید. بر همین اساس اسلام ضمن تأیید ازدواج دائم، موقت، چندهمسریِ مشروطِ به عدالت، بر بسیاری از ازدواج­هاى ضد انسانى مهر بطلان زد.

کلیدواژه‌ها


  1. قرآن کریم
  2. ابن أبی جمهور، محمد بن زین الدین (۱۴۰۵ق). عوالی اللئالی العزیزیه فی الأحادیث الدینیه، محقق، مصحح، مجتبی عراقی، چاپ اول، قم: دار سید الشهداء للنشر.
  3. ابن حنبل، احمد بن محمد (1416ق). مسند الإمام أحمد بن حنبل، چاپ اول، بیروت: مؤسسة الرسالة.
  4. ابن حیون، نعمان بن محمد مغربى‏ (1385ق). دعائم الإسلام، محقق، مصحح، آصف‏، فیضى، چاپ دوم، قم: مؤسسة آل البیت(ع)‏.
  5. ترمانینی، عبدالسلام (1998م). الزواج عندالعرب فی الجاهلیة و الاسلام. کویت: عالم المعرفه.
  6. جوادعلى (1413 ق / 1993 م). المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام، بى جا، بى نا،
  7. حرعاملی، محمدبن حسن (1416). تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه. قم: آل البیت.
  8. حمیری، عبد الله بن جعفر (1413ق). قرب الإسناد، چاپ اول، قم، مؤسسه آل البیت(علیهم السلام).
  9. خویى، ابوالقاسم (1391). احکام شرعى بانوان‌، چاپ اول، قم: دار الصدیقة الشهیدة سلام الله علیها.
  10. رازی، ابوالفتوح، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن،
  11. زمخشری، محمود بن عمر (1407ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، مصحح؛ احمد، مصطفی حسین، بیروت: دار الکتاب العربی.
  12. صدوق، محمّد بن على بن بابویه (1413 ق). من لایحضره الفقیه، چاپ دوم، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  13. طوسی، (1365). تهذیب ‏الأحکام، تهران، دارالکتب الاسلامیة.
  14. طباطبایی، سید محمدحسین (۱۳۸۲). تفسیر المیزان، ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  15. طباطبائی یزدی، سید محمد کاظم (1409ق). العروة الوثقی، چاپ دوم، بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
  16. طبرسی، حسن بن فضل (1412ق). مکارم الاخلاق، چاپ چهارم، قم: شریف رضی.
  17. طبری، محمد بن جریر بن یزید (1365). مصحح، حبیب یغمایی‏، جامع البیان فی تفسیر القرآن، چاپ دوم، تهران: توس
  18. غروى، سید محمد، یاسر مازح (1419ق). الفقه على المذاهب الأربعة و مذهب أهل البیت علیهم السلام، چاپ اول، بیروت: دار الثقلین.
  19. قمی، شیخ عباس‏ (1423 ق). الغایة القصوی فی ترجمة العروة الوثقی، چاپ اول، قم: منشورات صبح پیروزى‏.
  20. کلینی، محمد بن یعقوب (1407ق). کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، چاپ چهارم، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
  21. مطهری، مرتضی (1386). نظام حقوق زن در اسلام، تهران: صدرا.
  22. مکارم شیرازی، ناصر (1422ق). بحوث فقهیة هامّة ، چاپ اول، قم: مدرسة الإمام علی (ع).
  1. منتظرى مقدم، حامد (1384).  گونه‌هاى ازدواج در عصر جاهلى، مجله تاریخ اسلام در آینه پژوهش، ص 127 تا 156