دانشکده فقه و اصول، دانشگاه فقه و اصول دانشگاه بین‌المللی مجازی المصطفی، قم، ایران
چکیده
نماز از ارکان دین است و در اسلام هیچ عملی پس از خداشناسی به پای آن نمی‌رسد به گونه ای که قبولی و رد بقیه‌ی اعمال بستگی به قبول شدن یا نشدن نماز انسان دارد؛ لذا به گونه‌ای گسترده در مباحث فقهی مورد بحث قرار گرفته است. یکی از مسائلی که ضمن آن بررسی میگردد و از شرایط آن است مکان نمازگزار است که از فروعاتی که در مکان نماز گزار مطرح میگردد، تقدم زن بر مرد در نماز فرادا است که بخاطر مبتلابه بودن آن حائز اهمیت است. مقاله حاضر با در نظر داشتن این مسئله، به بررسی پاسخی برای این پرسش پرداخته است که از نظر دو تا از فقهای نامدار امامیه یعنی مرحوم صاحب جواهر و مرحوم خویی، تقدم زن بر مرد در نماز فرادا چه حکمی دارد؟ به نظر می‌رسد که مرحوم صاحب جواهر تقدم زن بر مرد را بلااشکال و مرحوم خویی قایل به تفصیل در مسئله است. بر این اساس، در این مقاله تلاش شد تا با بررسی نظریات این دو فقیه و مقایسه ی آن‌ها در مسأله ضمن نوآوری‌هایی در تقسیمات فروعات مسأله، مخاطب را متوجه اشتراک و جدایی نظر این دو فقیه نموده و برای رسیدن به این هدف از روش تحقیق کیفی – توصیفی استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان میدهد که مرحوم صاحب جواهر تقدم را جایز اما مکروه می‌دانند؛ ولی مرحوم خویی در صورت فاصله‌ی کمتر از یک شبر حرام و مفسد و در فاصله‌ی یک شبر و بیشتر از آن جایز و مکروه میداند.
جمعی از پژوهشگران (۱۴۲۳). موسوعة الفقه الإسلامی طبقا لمذهب أهل البیت علیهم السلام. چاپ۱. قم: مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت علیهم السلام.
حر عاملی، محمد بن حسن (۱۴۰۹). وسائل الشیعه. چاپ۱. قم: مؤسسه آل البیت علیهم‌السلام.
حلبی، علی بن حسن (۱۴۱۴). اشارة السبق. چاپ۱. قم: جامعة المدرسین فی الحوزة العلمیة بقم. مؤسسة النشر الإسلامی.
حمیری، عبدالله بن جعفر (۱۴۱۳). قرب الإسناد. چاپ۱. قم: مؤسسه آل البیت علیهم السلام.
خلیل بن احمد (۱۴۰۹). العین. چاپ۲. قم: مؤسسة دار الهجرة.
خوئی، سید ابوالقاسم (۱۴۱۸). موسوعة الإمام الخوئی. چاپ۱. قم: مؤسسة إحیاء آثار الامام الخوئی.
متقی – نوری, علی احمد , شیبانی, محمد و مجتبی, مجتبی . (1402). کنکاش آرای مرحوم صاحب جواهر و مرحوم خویی(رحمت‌الله علیهما) پیرامون حکم تقدم زن بر مرد در نماز فردا. ﺧﻮﺍﻧﺶ های ﻓﻘهی ﻭ ﺣﻘﻮقی, 3(5), -.
MLA
متقی – نوری, علی احمد , , شیبانی, محمد , و مجتبی, مجتبی . "کنکاش آرای مرحوم صاحب جواهر و مرحوم خویی(رحمت‌الله علیهما) پیرامون حکم تقدم زن بر مرد در نماز فردا", ﺧﻮﺍﻧﺶ های ﻓﻘهی ﻭ ﺣﻘﻮقی, 3, 5, 1402, -.
HARVARD
متقی – نوری, علی احمد, شیبانی, محمد, مجتبی, مجتبی. (1402). 'کنکاش آرای مرحوم صاحب جواهر و مرحوم خویی(رحمت‌الله علیهما) پیرامون حکم تقدم زن بر مرد در نماز فردا', ﺧﻮﺍﻧﺶ های ﻓﻘهی ﻭ ﺣﻘﻮقی, 3(5), pp. -.
CHICAGO
علی احمد متقی – نوری , محمد شیبانی و مجتبی مجتبی, "کنکاش آرای مرحوم صاحب جواهر و مرحوم خویی(رحمت‌الله علیهما) پیرامون حکم تقدم زن بر مرد در نماز فردا," ﺧﻮﺍﻧﺶ های ﻓﻘهی ﻭ ﺣﻘﻮقی, 3 5 (1402): -,
VANCOUVER
متقی – نوری, علی احمد, شیبانی, محمد, مجتبی, مجتبی. کنکاش آرای مرحوم صاحب جواهر و مرحوم خویی(رحمت‌الله علیهما) پیرامون حکم تقدم زن بر مرد در نماز فردا. ﺧﻮﺍﻧﺶ های ﻓﻘهی ﻭ ﺣﻘﻮقی, 1402; 3(5): -.
)