مقتضای اصل عملی در مشروعیت رحم جایگزین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشکده فقه و اصول، دانشگاه فقه و اصول دانشگاه بین‌المللی مجازی المصطفی، قم، ایران

چکیده

رحم جایگزین یکی از روش های کمک باروری است که در آن زنی داوطلب می شود تا جنین زوج دیگری را تا هنگام تولد در رحم خود نگهداری کند.
در بررسی نصوص و روایات موجود دلیلی برحرمت یا اباحه این عمل یافت نگردید و با توجه به مبانی موجود در اصول و فقه در صورت عدم دلیل لفظی ناچار هستیم برای روشن شدن حکم و تکلیف مکلفین از اصول عملیه استفاده کنیم. قائلین به احتیاط در استناد به عدم جواز؛ اجماع و مزاق شرع و برخی روایات را ذکر کرده اند که استدلال آنان ناتمام است با ناکافی بودن ادله حرمت در شبهات تحریمیه مانند این مسئله حکم به برائت و جواز این عمل شده است.

کلیدواژه‌ها


ـ  قرآن کریم. (1373). ترجمه ناصر مکارم شیرازی، قم: دارالقرآن الکریم
ـ ابن منظور، محمد بن مکرم (1414ه.ق ).  لسان العرب، بیروت: دار صادر‏.‏
ـ جعفری، محمد تقی. (1419ه.ق). رسائل فقهی، تهران: موسسه منشورات کرامت
ـ بهجت‌،محمد تقى. (1428ه‍ ق).استفتاءات‌، قم: انتشارات دفتر حضرت آیة الله بهجت‌
ـ تبریزى، جواد. (1378)‌. استفتاءات جدید‌، قم: انتشارات سرور
ـ حسینى‌خامنه‌اى،سیدعلى. (1390). أجوبةالاستفتاءات،‌ تهران: انتشارات بین المللی الهدی
ـ حسینی سیستانی،سید علی. (1383). توضیح المسائل، مشهد: انتشارات هاتف
ـ رضانیا معلم،محمد رضا. (1386). باروری ها پزشکی ازدیدگاه فقه وحقوق، قم: بوستان کتاب
ـ مکارم‌شیرازى، ناصر؛ علیان نژادی، ابوالقاسم. (1398). استفتاءات جدید، قم: انتشارات امام على بن ابى طالب(ع)
               ـ  صافى‌ گلپایگانى، لطف الله؛ محمدی، محمدرضا. (1400). استفتاءات پزشکى‌، قم: ‌انتشارات دفتر آیت ا... صافی گلپایگانی (ره)‌
ـ صدر ، سید محمد. (1383). ماوراء الفقه، قم: انتشارات محبین
ـ طوسی، أبو جعفر محمد بن الحسن. (1400 ه ق)‏. نهایة فی مجرد الفقه و الفتاوى‏، بیروت: انتشارات دار الکتاب العربی‏
ـ طوسی، محمدبن حسن. (1407ه.ق). تهذیب الاحکام، تهران: انتشارات دارالکتب الاسلامیه
ـ عاملی، شیخ حر. (1409ه.ق). وسائل الشیعه، قم: انتشارات موسسه آل البیت
ـ عاملی(شهیدثانی)، زین الدین بن علی بن احمد. (1400)، روضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، قم: مجمع الفکر الاسلامی ‏                                     
ـ علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر. (1393)، تذکرة الفقهاء، قم: ، موسسه آل‌البیت (ع) لاحیاء التراث‌
ـ فاضل لنکرانی، محمد جواد. (1393)، برررسی فقهی ـ حقوقی تلقیح مصنوعی، قم: انتشارات مرکز فقهی ائمه اطهار
ـ فاضل لنکرانی، محمد. (1384)، جامع المسائل، قم: انتشارات امیر العلم
ـ خدادادی، غلامحسین. (1386)، احکام پزشکان و بیماران ، قم: انتشارات مرکز فقهی ائمه اطهار (ع)
ـ قائنی، محمد. (1382)، المبسوط فی فقه المسائل المعاصره ( المسائل الطبیه )، قم: انتشارات مرکز فقهی ائمه اطهار
ـ کلینی، محمد بن یعقوب. (1365)، اصول کافی، تهران: انتشارات دار الکتب اسلامیه
ـ موسسه بوستان کتاب. (1386)، مسائل مستحدثه پزشکی، قم: انتشارات بوستان کتاب
ـ مشکینی، علی. (1394)، اصطلاحات الاصول، قم: انتشارات بوستان کتاب
ـ معین، محمد. (1383)، فرهنگ فارسی متوسط، تهران: انتشارات امیرکبیر
                       ـ موسوی خمینی، سیدروح ا... .(1386)، تحریرالوسیلة، تهران: انتشارات موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)
ـ موسوی خوئی،سید ابوالقاسم؛ تبریزی، جواد. (1384) صراط النجاه فی اجوبه الاستفتاء‌ات، قم: انتشارات مدین
ـ مومن قمی،محمد. (1373)، کلمات سدیدة فی مسائل جدیدة ، قم: دفتر انتشارات اسلامی
ـ هاشمی شاهرودی، سید محمود. (1382)، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع)، قم: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی
ـ آخوندی ،محمد مهدی؛ بهجتی اردکانی، زهره. (1387)، رحم جایگزین و ضرورت استفاده از آن در درمان ناباروری، تهران: فصلنامه باروری و ناباروری
ـ فاضلی ، لیلا، پایان نامه باروری های پزشکی،1386.
ـ مومن قمی، محمد. (1374)، سخنی درباره تلقیح، مجله فقه اهل بیت( ع)، قم: دائرةالمعارف فقه اسلامى‏
ـ یزدی، محمد. (1375)، باروری های مصنوعی و حکم فقهی آن،مجله فقه اهل بیت(ع)، قم: دائرةالمعارف فقه اسلامى
ـ رحیمی ثابت،علیرضا، نرم افزارجامع فقه اهل بیت2/1، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور.
ـ رحیمی ثابت،علیرضا، نرم افزارجامع فقه اهل بیت2، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور.
ـ نرم افزار جامع الاحادیث،نور2، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور.
ـ نرم افزار جامع التفاسیر، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور.
ـ سایت پژوهشکده ابن سینا.
ـ سایت مرکز ناباروری رویان.